კბილის მინანქრის აღდგენისა და რეგენერაციის უნარის მქონე გელის შესაქმნელად ახალი მასალა გამოიყენეს, რაც ეფექტური და ხანგრძლივი პრევენციული და აღდგენითი სტომატოლოგიური მკურნალობის ახალ შესაძლებლობებს ქმნის.
ნოტინგემის უნივერსიტეტის ფარმაციის სკოლისა და ქიმიური და გარემოსდაცვითი ინჟინერიის დეპარტამენტის მეცნიერებმა, მკვლევართა საერთაშორისო ჯგუფთან თანამშრომლობით, შეიმუშავეს ბიოლოგიურად ინსპირირებული მასალა, რომელსაც აქვს დემინერალიზებული ან ეროზირებული მინანქრის რეგენერაციის, ჯანსაღი მინანქრის გაძლიერების და მომავალში კარიესის პრევენციის პოტენციალი. დასკვნები Nature Communications-ში 2025 წლის 4 ნოემბერს გამოქვეყნდა.
გელის კბილებზე სწრაფად წასმა შესაძლებელია ისევე, როგორც სტომატოლოგები ამჟამად იყენებენ სტანდარტულ ფტორის შემცველ მკურნალობას. თუმცა, ეს ახალი ცილის შემცველი გელი არ შეიცავს ფტორს და მოქმედებს ბუნებრივი ცილების ძირითადი მახასიათებლების იმიტაციით, რომლებიც ჩვილობის ასაკში კბილის მინანქრის ზრდას განაპირობებენ. წასმისას გელი ქმნის თხელ და მყარ ფენას, რომელიც ჟღენთავს კბილებს, ავსებს მათში არსებულ ხვრელებსა და ბზარებს. შემდეგ ის ფუნქციონირებს როგორც ხარაჩო, რომელიც ნერწყვიდან იღებს კალციუმის და ფოსფატის იონებს და ხელს უწყობს ახალი მინერალის კონტროლირებულ ზრდას ეპიტაქსიური მინერალიზაციის სახელით ცნობილი პროცესის მეშვეობით. ეს საშუალებას აძლევს ახალ მინერალს ორგანიზდეს და ინტეგრირდეს ქვედა ბუნებრივ ქსოვილში, ამავდროულად აღდგეს ბუნებრივი ჯანსაღი მინანქრის სტრუქტურა და თვისებები.
ახალი მასალის წასმა ასევე შესაძლებელია გამოფიტულ დენტინზე (დენტინი – კბილის ძვლოვანი ქსოვილი, რომელიც შეადგენს კბილის მთვარ მასას და აყალიბებს მის ფორმას), რის შედეგადაც დენტინის თავზე მინანქრის მსგავსი ფენა წარმოიქმნება, რასაც მრავალი სარგებელი მოაქვს, მათ შორის ჰიპერმგრძნობელობის მკურნალობა ან კბილის რესტავრაციების შეკავშირების გაძლიერება.
მინანქრის დეგრადაცია კბილების კარიესის ერთ-ერთი მთავარი ხელშემწყობი ფაქტორია და დაკავშირებულია სტომატოლოგიურ პრობლემებთან, რომლებიც მსოფლიოს მოსახლეობის თითქმის 50%-ს აწუხებს. ამ პრობლემებმა შეიძლება გამოიწვიოს ინფექციები და კბილების დაკარგვა, ასევე შეიძლება დაკავშირებული იყოს ისეთ დაავადებებთან, როგორიცაა დიაბეტი და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები. მინანქარი ბუნებრივად არ აღდგება; დაკარგვის შემდეგ ის სამუდამოდ ქრება. სადღეისოდ, არ არსებობს ეფექტური გადაწყვეტილება მინანქრის აღსადგენად. არსებული მკურნალობის მეთოდები, როგორიცაა ფტორის ლაქები და რემინერალიზაციის ხსნარები, მხოლოდ ამსუბუქებს მინანქრის დაკარგვის სიმპტომებს.
კვლევის წამყვანმა ავტორმა, პოსტდოქტორანტმა და დოქტორმა აბშარ ჰასანმა განაცხადა: „კბილის ემალს აქვს უნიკალური სტრუქტურა, რომელიც მას ანიჭებს შესანიშნავ თვისებებს, რომლებიც იცავს ჩვენს კბილებს მთელი სიცოცხლის განმავლობაში ფიზიკური, ქიმიური და თერმული ზემოქმედებისგან. როდესაც ჩვენი მასალა გამოიყენება დემინერალიზებულ ან ეროზირებულ ემალზე, ან გამოფიტულ დენტინზე, მასალა ხელს უწყობს კრისტალების ზრდას ინტეგრირებული და ორგანიზებული გზით, რაც აღადგენს ჩვენი ბუნებრივი ჯანსაღი ემალის არქიტექტურას“.
„ჩვენ გამოვცადეთ ამ რეგენერირებული ქსოვილების მექანიკური თვისებები „რეალური ცხოვრებისეული სიტუაციების“ სიმულაციის პირობებში, როგორიცაა კბილების გახეხვა, ღეჭვა და მჟავე საკვებთან კონტაქტი, და აღმოვაჩინეთ, რომ რეგენერირებული მინანქარი ისევე იქცევა, როგორც ჯანსაღი მინანქარი“. დოქტორი აბშარ ჰასანი
„ჩვენ ძალიან აღფრთოვანებულები ვართ, რადგან ტექნოლოგია კლინიცისტისა და პაციენტის გათვალისწინებით შეიქმნა. ის უსაფრთხოა, მისი მარტივად და სწრაფად გამოყენება შესაძლებელია და მასშტაბირებადია. ასევე, ტექნოლოგია მრავალმხრივია, რაც იძლევა შესაძლებლობას, მისი გამოყენება სხვადასხვა სახის პროდუქტებში მოხდეს, რათა დაეხმაროს ყველა ასაკის პაციენტს, რომელსაც ემალის დაკარგვასთან და დენტინის გამოფიტვასთან დაკავშირებული სხვადასხვა სტომატოლოგიური პრობლემები აწუხებს. ჩვენ ეს პროცესი ჩვენს სტარტაპ კომპანია Mintech-Bio-სთან ერთად დავიწყეთ და ვიმედოვნებთ, რომ მომავალ წელს პირველი პროდუქტი გამოვა; ეს ინოვაცია მალე შეიძლება დაეხმაროს პაციენტებს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით“. პროფესორი ალვარო მატა, ბიოსამედიცინო ინჟინერიისა და ბიომასალების კათედრის გამგე
