გსმენიათ „ლურჯი ზონების“ შესახებ ? თუ გსურთ, რომ უფრო დიდხანს და უკეთ იცხოვროთ, მაშინ ამ ზონებში მცხოვრებ ადამიანებს შეუძლიათ რამდენიმე რამ გასწავლონ.
ლურჯი ზონები მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში ყველაზე პოპულარული ადგილებია, სადაც ადამიანები უფრო დიდხანს ცოცხლობენ, ვიდრე მსოფლიოს ნებისმიერ სხვა ადგილას. ლურჯი ზონის მცხოვრებლები უფრო მეტი ალბათობით არა მხოლოდ 100 წლამდე ცოცხლობენ, არამედ ასე ხანგრძლივად ცხოვრებას კარგი ჯანმრთელობის პირობებში ახერხებენ. სწორედ მათ ეძღვნება Netflix-ის ახალი სერიალი „იცხოვრე 100 წლამდე: ლურჯი ზონების საიდუმლოებები“ .
2000-იანი წლების დასაწყისში მკვლევარმა და National Geographic-ის თანამშრომელმა დენ ბიუტნერმა გამოავლინა ხუთი რეგიონი, სადაც არაჩვეულებრივი დღეგრძელობა ნორმა იყო.
მაშ ასე, რომელია მსოფლიოში 5 ლურჯი ზონა?
1. ლომა ლინდა, კალიფორნია
ლომა ლინდა თანამედროვე ამერიკის გარეუბნების შუაგულში მეშვიდე დღის ადვენტისტების აყვავებული თემის სამშობლოა. ჯანმრთელობა მათი რწმენის ცენტრშია, ისინი ვარჯიშს პრიორიტეტს ანიჭებენ და ჯანსაღ ვეგეტარიანულ კვებას მისდევენ. ეს მოიცავს ისეთ დიდი რაოდენობით სასარგებლო ცხიმებით მდიდარ მცენარეულ საკვებს, როგორიცაა ავოკადო და თხილი, ასევე ისეთ ჯანსაღ საკვებს, როგორიცაა შვრიის ფაფა, ხორბლის პური, პარკოსნები და სოიო. ლომა ლინდას მცხოვრებლები საშუალოდ ჩვენზე ათი წლით მეტხანს ცოცხლობენ.
2. იკარია, საბერძნეთი
ამ ბერძნულ კუნძულზე, ეგეოსის ზღვაში, ას წლამდე ცხოვრება ნორმაა, სადაც, როგორც ამბობენ, ყოველი მესამე მცხოვრები 90 წელს გადაცდება. იკარიაში მცხოვრები ადამიანები ტრადიციულ ხმელთაშუა ზღვის კვებას მისდევენ, რომელიც მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე ჯანსაღ საკვებად ითვლება. აქ მათი რაციონი ძირითადად ისეთ საკვებზეა ორიენტირებული, როგორიცაა კარტოფილი, ლობიო, ველური მცენარეები, მწვანილი, დიდი რაოდენობით ზეითუნის ზეთი და ისეთი ძირითადი პროდუქტები, როგორიცაა თხის რძე, თაფლი და ფეტა ყველი.
3. ოკინავა, იაპონია
იაპონიის სამხრეთ კიდეში მდებარე კუნძულები ოდესღაც უკვდავების მიწად იყო ცნობილი, ხალხის დღეგრძელობის გამო. როგორც ამბობენ, ოკინაველებს ამერიკელებთან შედარებით ნაკლებად უვითარდებათ კიბო, გულის დაავადებები და დემენცია და იქაური ქალები პლანეტის ნებისმიერ სხვა ქალებზე მეტხანს ცოცხლობენ. დღეგრძელობას კვებასა და სოციალურ ცხოვრებას მიაწერენ. ოკინაველები საკვებს წმინდად მიიჩნევენ და მთელი ცხოვრების განმავლობაში მეგობრებს აფასებენ. ისინი ტიპურ დასავლურ კვებასთან შედარებით მეტ ხილს, ბოსტნეულს და სოიოსგან დამზადებულ საკვებს მიირთმევენ.
პოპულარული საკვებია გულისთვის სასარგებლო თევზი, მწარე ნესვი, ტკბილი კარტოფილი, ტოფუ, ნიორი, ყავისფერი ბრინჯი, მწვანე ჩაი და შიიტაკე სოკო (შიიტაკე სოკო აღმოსავლეთ აზიის სამკურნალო სოკოა, რომელიც განსაკუთრებით ფასობს მისი მდიდარი, გემრიელი უმამის არომატისა და ხორცისებრი ტექსტურის გამო. სახელწოდება მომდინარეობს იაპონური სიტყვიდან „შიი“ (წაბლის ხეზე მიუთითებს, რომელზეც ისტორიულად სოკო იზრდებოდა) და „ტაკე “ (სოკოს ნიშნავს).
ოკინავაზე ცხოვრებისეული ფასეულობები და მიზანიც წმინდად ითვლება და კარგად არის შენარჩუნებული სიბერემდე. იაპონური კონცეფცია, იკიგაი, კი ოკინავაზე ცხოვრების მუდმივი ნაწილია. ამას თან ახლავს აზროვნების წესის დაცვა 80 პროცენტის შესახებ: შეწყვიტე ჭამა, როდესაც კუჭი დაახლოებით 80 პროცენტით გექნება სავსე. ოკინავაში არსებობს 2500 წლის მანტრა – ჰარა ჰაჩი ბუ – რომელიც ყოველი ჭამის წინ წარმოითქმის, რათა ადამიანებს ეს შეახსენოს. ამბობენ, რომ 20-პროცენტიანი სხვაობა შეიძლება განაპირობებდეს განსხვავებას წონაში მატებასა და არმატებას შორის.
4. სარდინია, იტალია
მიუხედავად იმისა, რომ მთელი სარდინია „ლურჯ ზონას“ მიეკუთვნება, ბარბაჯას რეგიონში, როგორც ამბობენ, ყველაზე მაღალი კონცენტრაციით ცხოვრობენ 100 წლამდე მამაკაცები. იტალიაში საჭმელი ცხოვრებაა და იტალიური სამზარეულოს სარდინიული ინტერპრეტაცია შესაძლოა სწორედ ის იყოს, რაც აქაურების ცხოვრების ნორმას სცილდება. ტრადიციული კერძები წინა პლანზეა, აქცენტი კეთდება ძირითადად ზეითუნის ზეთზე, სახლში დამაზადებულ ისეთ პროდუქტებზე, როგორიცაა ყველი და მაკარონი, სახლში მოყვანილ ხილსა და ბოსტნეულზე, მარცვლეულზე და თევზზე. ტიპიური კვება მოიცავს ცხვრის რძეს, ყველს, ცერეცოს, ლობიოს, მუხუდოს, პომიდორს, ნუშს და ეკლიანი ველური მცენარის ჩაის.
გამოიწერეთ Wholicious Living, რათა იყოთ ინფორმირებული ჯანმრთელობისა და კვების შესახებ უახლესი რჩევების შესახებ.
5. ნიკოია, კოსტა რიკა
ნიკოელი ასწლოვანი ადამიანები ჰოლისტურ ცხოვრებას ეწევიან, რომელიც მდიდარია ნატურალური საკვებით, ოჯახური ურთიერთობებით და მიზანდასახულობით. ისინი საკვების უმეტეს ნაწილს დღის პირველ ნახევარში მიირთმევენ, საღამოობით კი კალორიების მიღებას ზღუდავენ და ტრადიციულ მესოამერიკულ დიეტაზე ორიენტირებულ ისეთ საკვებს იღებენ, როგორიცაა სიმინდი, ლობიო, გოგრა და ტორტილა. ასევე უხვად მიირთმევენ ისეთ ხილსა და ბოსტნეულს, როგორიცაა იამსი (ტკბილი კარტოფილი), ბანანი, პაპაია და ატმის პალმები (ატმის პალმები არის ეკლიანი ტროპიკული ხე, რომელიც ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკის მკვიდრია. ეს ხილი კოსტა-რიკაში ასევე ცნობილია როგორც პეჯიბაიე ან კოლუმბიაში ჩონტადურო, ნაყოფი იზრდება დიდ, მძიმე მტევნებად. რადგან ის შეიცავს კალციუმის ოქსალატის კრისტალებს, ის უნდა მოიხარშოს 1-დან 3 საათამდე, სანამ კანს გააცლით და კურკას მოაცილებთ. რბილობი სახამებლისაა და მისი მირთმევა შესაძლებელია მარილით, ლაიმით ან მაიონეზით).
ბუნებაც დიდ როლს თამაშობს მათ ცხოვრებაში, მზიანი დღეები და ფიზიკური შრომა ნიკოელი ხალხის ცხოვრების წესის მთავარი საყრდენია. ოჯახი და მეგობრები ამ ყველაფრის ცენტრში არიან, რაც მათ მიზანდასახულობისა და კუთვნილების გრძნობას ანიჭებს.
მაშ ასე, რას აკეთებენ განსხვავებულად ლურჯ ზონებში მცხოვრები ადამიანები? და რა საიდუმლოებების შესწავლა შეგვიძლია, რაც უფრო დიდხანს გვეცოცხლება?
აქ მოცემულია ლურჯი ზონის 5 გავრცელებული თვისება, რომელიც ხელს უწყობს დღეგრძელობას:
- მცენარეებისკენ მიდრეკილება – მცენარეთა ძალა სიცოცხლის ხანგრძლივობის განმსაზღვრელი ფაქტორია. National Geographic-ის მკვლევარისა და „ლურჯი ზონების პროექტის“ დამფუძნებლის, დენ ბიუტნერის კვლევის თანახმად, „ლურჯი ზონების“ რაციონის 95 პროცენტი მცენარეული საკვებისგან შედგება, აქცენტით ლობიოზე. მიუხედავად იმისა, რომ „ლურჯი ზონები“ მთელ მსოფლიოშია მიმოფანტული, თითოეული ცხელი წერტილი ბუნებრივად უპირატესობას ანიჭებს ლობიოთი მდიდარ რაციონს, მათ შორის ფავას, შავ მარცვლეულს, ოსპსა და სოიოს, ასევე ისეთ მარცვლეულს, როგორიცაა შვრია, ქერი, ყავისფერი ბრინჯი და სიმინდი, ასევე ფოთლოვან მწვანე ბოსტნეულს, როგორიცაა ისპანახი, კომბოსტო, კოლარდი და ჩარდი. ხორცი შეზღუდულია, საშუალოდ კვირაში ერთხელ მოიხმარენ მცირე ულუფებით.
- იმოძრავეთ ბუნებრივად – მსოფლიოში ყველაზე დიდხანს მცხოვრებნი არ იტანჯებიან სპორტდარბაზებში, არ დარბიან ქუჩებში ყოველდღიურად და არ წევენ სიმძიმეებს სხეულის გასაკაჟებლად. პირიქით, მათთვის ბუნებრივი ვარჯიში და ფიზიკური შრომა ცხოვრების ჩვეულებრივი მოვლენაა. ისინი ხელებს ისვრიან ბაღების მოვლისას, თავად ზრდიან და აგროვებენ საკვებს და ცხოვრობენ ისეთ ადგილებში, სადაც გარემო პირობებიდან გამომდინარე მათი ცხოვრება მოძრაობისკენაა მიდრეკილი, ამიტომ ეს მათ ყოველდღიურობაში ბუნებრივადაა ინტეგრირებული.
- მიზანი და კუთვნილების გრძნობა – ცხოვრებაში მიზნის ქონასა და კუთვნილების გრძნობაზე ბევრი რამის თქმა შეიძლება. ლურჯ ზონებში მცხოვრები ადამიანები ხშირად რელიგიურ თემებს მიეკუთვნებიან, რაც მიზნის ქონასა და კუთვნილების გრძნობას ანიჭებს მათ. სინამდვილეში, ლურჯ ზონებში ჩატარებულიკვლევის „მსოფლიოში ყველაზე დიდხანს სიცოცხლის გაკვეთილებიდან“ ფარგლებში გამოკითხული 263 ასწლოვანიდან ყველა, გარდა 5-ისა , რელიგიურ თემებზე დაფუძნებული საზოგადოების რომელიმე ფორმის წარმომადგენელი იყო. მათზე კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ კვირაში რამდენჯერმე რელიგიურ მსახურებაზე დასწრება სიცოცხლის ხანგრძლივობას 14 წლით ახანგრძლივებს.
- სიჩქარის გადართვა – „ლურჯ ზონებში“ მცხოვრები ადამიანებიც განიცდიან სტრესს. განსხვავება ყოველდღიური ჩვევებისა და რუტინის ცვლილებაშია, რაც მოიცავს დროს შენელებისა და საკუთარ თავზე ზრუნვისთვის. კვლევებიაჩვენებს, რომ ჯანსაღი ცხოვრების წესის შენარჩუნებას ხელს უწყობს ჯანსაღი ცხოვრების წესის დაცვა. იკარიაში ხალხი ყოველდღიურად წაუძინებს ხოლმე დღის განმავლობაში, ხოლო ადვენტისტები იცავენ შაბათს, რაც უზრუნველყოფს ეკლესიისთვის და ოჯახთან და მეგობრებთან ხარისხიანი ურთიერთობისთვის დროის დაზოგვას.
- მეგობრები და ოჯახი – სოციალური წრეები, სადაც ახლო მეგობრები და ოჯახის წევრები ერთმანეთს უჭერენ მხარს, საკმაოდ გავრცელებულია „ლურჯ ზონებში“. ოკინავაში ტერმინი „მოაი“ აღნიშნავს დიდი ხნის მეგობრების ჯგუფს, რომლებიც მთელი ცხოვრების განმავლობაში გვერდში გიდგანან. ასევე მნიშვნელოვანია ის ადამიანები, რომლებსაც თქვენ გარშემო ირჩევთ, რადგან პოზიტიური დამოკიდებულება და ჯანსაღი ქცევა გადამდებია. კვლევები აჩვენებს, რომ ინდივიდებს შეუძლიათ ურთიერთობის გზით განახორციელონ ე.წ. გადამდები ეფექტი. ცხოვრების წესის არჩევანი და მისი შედეგები, როგორიცაა სიმსუქნე და ბედნიერება, სოციალური კავშირების მეშვეობით გადადის.
გსურთ იკვებოთ ისე, თითქოს ლურჯ ზონაში ცხოვრობთ?
ამ ეტაპზე ალბათ მიხვდით, რომ კვება მნიშვნელოვან როლს თამაშობს სიცოცხლის ხანგრძლივობაში.
„როდესაც მსოფლიოში ყველაზე დღეგრძელ ადამიანებს უყურებთ, იქნება ეს აზია, ევროპა, ლათინური ამერიკა თუ შეერთებული შტატები, ისინი 90%-100%-ით მცენარეულ საკვებს მიირთმევენ“, – ამბობს დენ ბიუტნერი.
„მსოფლიოში დღეგრძელობის განამპირობებელი ყველა საკვების ხუთი საყრდენია მარცვლეული, მწვანილი, ტკბილი კარტოფილი, თხილი და ლობიო. სინამდვილეში, თუ დღეში დაახლოებით ერთ ჭიქა ლობიოს მიირთმევთ, ეს, სავარაუდოდ, თქვენს სიცოცხლის ხანგრძლივობას დაახლოებით ოთხი წლით გაზრდის“.
გჭირდებათ მეტი შთაგონება? სცადეთ მარტივი და გემრიელი რეცეპტი ჩვენი ახალი „ლურჯი ზონის“ რეცეპტების კოლექციიდან.
