ახალი კვლევის თანახმად, ალცჰაიმერის დაავადებასთან დაკავშირებული სპეციფიკური ცილის აღმოსაჩენად მარტივი სისხლის ანალიზი შესაძლოა ხანდაზმულებში შესამჩნევი სიმპტომების გამოვლენამდე ათი წლით ადრე კოგნიტური ფუნქციის დაქვეითების პროგნოზირებაში დაგვეხმაროს.
ჰარვარდის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა კვლევამ, რომელიც ლონდონში ალცჰაიმერის ასოციაციის საერთაშორისო კონფერენციაზე იყო წარდგენილი და ამავდროულად ამერიკის სამედიცინო ასოციაციის ჟურნალში გამოქვეყნდა, შესაძლოა შეცვალოს ის, თუ როგორ აფასებენ ექიმები დემენციის რისკს და როგორ ეხმარებიან პაციენტებს დაავადებისთვის მომზადებაში.
მკვლევრების თქმით, სისხლის ბიომარკერის, p-tau217-ის, გაზომვით, რომელიც ტვინში დამაზიანებელი ცილების დაგროვებას აკონტროლებს, კლინიცისტებმა შესაძლოა მალე შეძლონ ალცჰაიმერის რისკის შეფასება ისევე, როგორც ქოლესტერინის ტესტებს იყენებენ გულის დაავადების რისკის შესაფასებლად.
ამ ტიპის ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური ანალიზის ფარგლებში, მკვლევრები ათი წლის განმავლობაში დააკვირდნენ დაახლოებით 2700 კოგნიტურად ჯანმრთელ ზრდასრულ ადამიანს, რომელთა საშუალო ასაკი 70 წელი იყო.
მათ აღმოაჩინეს, რომ სიმპტომების არმქონე პირებს, რომლებსაც p-tau217-ის მაღალი დონე ჰქონდათ, 10 წლის განმავლობაში კოგნიტური დაქვეითების განვითარების დაახლოებით 78%-იანი შანსი ჰქონდათ, ხოლო ხუთი წლის განმავლობაში დაახლოებით ყოველი მესამე შანსი. 10 წლის განმავლობაში ზომიერად მომატებული დონის მქონე პირებსაც კი 45%-იანი რისკი ემუქრებოდათ.
p-tau217 ცილა ტაუს მოდიფიცირებული ფორმაა, რომელიც ტვინში ჩახლართულ კვანძებს წარმოქმნის და მეხსიერების დაკარგვასთან ასოცირდება. მკვლევრების თქმით, სისხლის ანალიზმა სტანდარტული ტვინის სკანირებისა და გენეტიკური ტესტირების მიღმა არსებული ინფორმაცია მოგვაწოდა.
კვლევის წამყვანმა ავტორმა და ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის ნევროლოგიის ასოცირებულმა პროფესორმა, რეიჩელ ბაკლიმ განაცხადა, რომ დასკვნები დღემდე ყველაზე მკაფიო მტკიცებულებას იძლევა იმისა, რომ დემენციის რისკის აღმოჩენა მეხსიერების პრობლემების დაწყებამდე წლებით ადრეა შესაძლებელი.
„დადასტურების შემდეგ, ეს სისხლის ანალიზები შეიძლება გამოყენებულ იქნას პაციენტების კლინიკურ კვლევებში მოსაზიდად, რათა თავიდან იქნას აცილებული კოგნიტური დაქვეითება და დემენცია”, – თქვა მან პრესრელიზში.
„მომავალში, როდესაც მკურნალობის მეთოდები დაავადების პროცესის ადრეულ ეტაპზე გამოყენებისთვის დამტკიცდება, ეს ტესტები შესაძლოა დაეხმაროს პაციენტებისა და მათი ოჯახების მონიტორინგს, მკურნალობის შესახებ გადაწყვეტილებების მიღებასა და კონსულტირებაში.“
მკვლევრებმა გააფრთხილეს, რომ p-tau217-ს დამოუკიდებლად არ შეუძლია ინდივიდის მომავლის სრულად პროგნოზირება. სხვა ფაქტორებმა, როგორიცაა ასაკი, გენეტიკა, თირკმლის ფუნქცია და რასობრივი წარმომავლობა, ასევე შეიძლება გავლენა მოახდინოს ბიომარკერების დონეზე და დემენციის რისკზე.
გუნდმა ხაზი გაუსვა უფრო მრავალფეროვან ჯგუფებში უფრო ხანგრძლივი კვლევების საჭიროებას რისკის ამ შეფასებების სრულყოფის მიზნით.
ჩიკაგოში ალცჰაიმერის ასოციაციის მთავარმა სამეცნიერო ოფიცერმა, მარია კარილომ, განაცხადა, რომ მეხსიერების პრობლემების გაჩენამდე დაავადების ჩუმ სტადიაზე ფოკუსირება არის ის, სადაც მომავალ მკურნალობას შეიძლება უდიდესი გავლენა ჰქონდეს.
„რისკის ჯგუფში მყოფი ადამიანების ადრეულმა იდენტიფიცირებამ შესაძლოა ფუნდამენტურად შეცვალოს დემენციის დიაგნოსტიკის, მკურნალობისა და პოტენციურად პრევენციის მეთოდები“, – განუცხადა მან Fox News Digital-ს და აღნიშნა, რომ ადრეული გამოვლენა ადამიანებს საშუალებას მისცემს, ჩარევა სიმპტომების გამოვლენამდე დაიწყონ.
