თქვენი შვილებისთვის სკოლის პოვნა შეიძლება დამღლელი იყოს, განსაკუთრებით ახალ ქვეყანაში. იტალიაში გადასვლისას მშობლებს ბევრი რამის გათვალისწინება უწევთ, როგორიცაა ადგილმდებარეობა, საფასური, სწავლების ენა, სასწავლო გეგმა და კლასგარეშე აქტივობები. მიუხედავად ამისა, ეს პროცესი არ უნდა იყოს რთული.
https://www.expatica.com/it/education/children-education/primary-schools-in-italy-79318/
დაწყებითი განათლების სისტემა იტალიაში
იტალიელი ბავშვების უმეტესობა საბავშვო ბაღში ( scuola dell’infanzia ან, უფრო ხშირად, asilo ) 3-დან 5 წლამდე დადის. ამის შემდეგ, სკოლა სავალდებულო ხდება 16 წლამდე.
განათლების პირველი საფეხურის განმავლობაში (primo ciclo di istruzione ) ბავშვები ირიცხებიან დაწყებით სკოლაში ( scuola primaria, ასაკი 6-11) და დაბალ საშუალო სკოლაში ( scuola secondaria di primo grado , ასაკი 11-14).
მიუხედავად იმისა, რომ იტალიაში დაწყებითი სკოლების უმეტესობა სახელმწიფოს მმართველობის ქვეშაა (scuole statali ), არსებობს ასევე არასახელმწიფო სკოლები ( scuole non statali ), როგორიცაა:
- ჩარტერული სკოლები, ასევე ცნობილი როგორც თანაბარი სკოლები ( scuole paritarie )
- კერძო სკოლები
- საერთაშორისო სკოლები ( scuole internazionali )
დაწყებით სკოლებში სწავლება იტალიურ ენაზე მიმდინარეობს, თუმცა დრო ინგლისურის, ფრანგულის ან ესპანური ენების შესწავლასაც ეთმობა .
საჯარო დაწყებითი სკოლები
იტალიაში ყველა ბავშვს აქვს განათლების უფლება, მიუხედავად მათი მოქალაქეობისა თუ ეროვნებისა. ლტოლვილის ან საერთაშორისო დაცვის სტატუსის მქონე არასრულწლოვნებსაც მიესალმებიან. თუმცა, კანონის თანახმად, კლასებში არალეგალური ბავშვების მხოლოდ 30%-მდე ჩარიცხვაა დაშვებული.
იტალიაში 14 800-ზე მეტი საჯარო დაწყებითი სკოლაა. 2021 წელს ამ სკოლებში 2.3 მილიონზე მეტი მოსწავლე სწავლობდა, მათ შორის 100 400-ზე მეტი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე მოსწავლე.
კლასებში, როგორც წესი, მინიმუმ 15 და მაქსიმუმ 26 ბავშვია. თუ კლასში15-ზე ნაკლები მოსწავლეა, შესაძლებელია მრავალდონიანი კლასების, კლას-კომპლეტქების შექმნაც. ეს კლასები რვიდან 18-მდე ბავშვს იტევს.
პატარა კუნძულებზე, მთიან თემებში ან ენობრივი უმცირესობების რაიონებში განლაგებულ სკოლებს მინიმუმ 10 მოსწავლე უნდა ჰყავდეთ. კლასებში, სადაც მძიმე შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ბავშვები სწავლობენ, როგორც წესი, 20-ზე ნაკლები მოსწავლე ჰყავთ.
ჩარტერული და კერძო სკოლებისგან განსხვავებით, იტალიის მთავრობა აფინანსებს საჯარო სკოლებს, რაც მათ ყველა მცხოვრებლისთვის ხელმისაწვდომს ხდის. მშობლები და მეურვეები, როგორც წესი, ფინანსურად ეხმარებიან ისეთ აუცილებელ საკითხებში, როგორიცაა საკვები, მასალები, სავალდებულო სკოლის დაზღვევა ( assicurazione Inail scolastica ) და დამატებითი აქტივობები. ამიტომ, გაითვალისწინეთ ეს ყველაფერი იტალიაში ცხოვრების ხარჯების ბიუჯეტის შედგენისას.
საგანმანათლებლო ხარჯები გადასახადისგან გათავისუფლებულია, თითო ბავშვზე 800 ევრომდე.
მიუხედავად იმისა, რომ ეს გადასახადები ძირითადად ნებაყოფლობითია, პრაქტიკაში ის სავალდებულო აღმოჩნდება, თუ გსურთ, რომ თქვენმა შვილმა დაწყებით სკოლაში სრულად ისარგებლოს სასკოლო ცხოვრებისთვის შექმნილი პირობებით.
სასწავლო გეგმა საჯარო სკოლებში
იტალიაში დაწყებითი სკოლები ორშაბათიდან პარასკევის ჩათვლით ფუნქციონირებს. მშობლებს შეუძლიათ აირჩიონ ბავშვის სკოლის გრაფიკი თავისუფალი ადგილების მიხედვით. მაგალითად, სკოლებს კვირაში მხოლოდ 24-საათიანი სწავლების შეთავაზება შეუძლიათ, თუ კლასში მინიმუმ 15 მოსწავლეა ჩარიცხული.
დაგეგმვის ვარიანტებია:
- კვირაში 24 საათი
- კვირაში 27–30 საათი
- კვირაში 40 საათი
მშობლების უმეტესობა (42%) შვილების სრული 40 საათით ( tempo pieno ) ჩარიცხვას ამჯობინებს. ეს გაკვეთილები 08:30 საათიდან 16:30 საათამდე მიმდინარეობს და სადილსაც მოიცავს.
იტალიაში სასწავლო წელი (calendario scolastico ) სექტემბერში იწყება და ივნისში მთავრდება. თუმცა, ზუსტი თარიღები რეგიონის მიხედვით განსხვავდება. არსებობს რამდენიმე სასკოლო არდადეგები, მათ შორის შობა, აღდგომა, ნათლისღება და რესპუბლიკის დღე ( Festa della Repubblica Italiana ).
ძირითადი საგნები
იტალიის განათლებისა და დამსახურების სამინისტრომ ( Ministero dell’Istruzione e del Merito – MIM) შეიმუშავა ეროვნული სასწავლო გეგმის სახელმძღვანელო პრინციპები. ის მოიცავს ისეთ ძირითად საგნებს, როგორიცაა:
- იტალიური
- ინგლისური
- ისტორია
- გეოგრაფია
- მათემატიკა
- მეცნიერება
- მუსიკა
- ხელოვნება
- ფიზკულტურა (კვირაში მინიმუმ ორი საათი)
- ტექნოლოგია
- სამოქალაქო განათლება
ბავშვებს ასევე შეუძლიათ კვირაში ორი საათი კათოლიკური გაკვეთილების არჩევა. თუ ისინი – ან მათი მშობლები – უარს იტყვიან ამ გაკვეთილებზე დასწრებაზე, სკოლა შესთავაზებს ალტერნატიულ საგნებს და ინდივიდუალურ სწავლებას. ასევე, თუ ისინი არ დაესწრებიან ამ გაკვეთილებს, მათ შეუძლიათ მოგვიანებით მივიდნენ ან ადრე წავიდნენ, იმისდა მიხედვით, თუ დროის რომელ მონაკვეთშია ეს გაკვეთილები დაგეგმილი. კლასგარეშე აქტივობები განსხვავდება სკოლის მიხედვით, მაგრამ შეიძლება მოიცავდეს თეატრს, ძიუდოს და ცეკვას.
2022 წლიდან იტალიაში დაწყებითი სკოლის მოსწავლეები აღარ იღებენ შეფასების ბარათებს ( pagella ). ამის ნაცვლად, მასწავლებლები მოსწავლეებს აღწერითი შეფასების საშუალებით აფასებენ. ამ შეფასებებს ოთხი განსხვავებული სასწავლო დონე აქვს შესაბამისი ასოებით:
| სიმბოლო | კლასის დონე |
| A | მოწინავე ( avanzato ) |
| B | შუალედური ( intermedio ) |
| C | ძირითადი (საბაზო, base) |
| D | სასწავლო ფაზაში მყოფი ( in via di prima acquisizione ) |
დონეები ეხება თითოეული მოსწავლის მიერ მიღწეულ შედეგებს, დისციპლინის მიზნებიდან გამომდინარე. მაგალითად, A დონის მოსწავლეებს შეუძლიათ ავტონომიურად შეასრულონ დავალებები ნაცნობ და უცნობ სიტუაციებში და გამოიყენონ მასწავლებლის მიერ მოცემული ან დამოუკიდებლად აღმოჩენილი რესურსები.
სწავლის სირთულეების ან შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე მოსწავლეები ფასდებიან კონკრეტული სასწავლო გეგმების მიხედვით.
დადებითი და უარყოფითი მხარეები
საჯარო სკოლებს ბევრი სარგებელი მოაქვს; ყველაზე აშკარა ის არის, რომ ისინი უფასო და ყველასთვის ღიაა. საჯარო სკოლები წარმომავლობის, შემოსავლისა და რელიგიის ნაზავია. შესაბამისად, ბავშვები უფრო მეტად ეცნობიან მრავალფეროვან მოსწავლეთა ჯგუფს, რაც ასახავს საზოგადოებას და შესანიშნავია მათი პიროვნული განვითარებისთვის.
კიდევ ერთი დიდი სარგებელი საზოგადოების განცდაა. როდესაც ბავშვები თავიანთ სამეზობლოში მდებარე ადგილობრივ საჯარო სკოლაში დადიან, მათ შეუძლიათ ფეხით მისვლა და ახლომდებარედ მცხოვრები მეგობრების შეძენა. გარდა ამისა, საერთაშორისო ბავშვებისთვის ადგილობრივი სკოლები ადგილობრივ კულტურაში ინტეგრაციისა და იტალიური ენის შესწავლის შესანიშნავი და ხელმისაწვდომი საშუალებაა, რასაც ადრეული ორენოვანი განათლების დამატებითი სარგებელი მოაქვს .
ამასთან, საჯარო სკოლებს გარკვეული ნაკლოვანებებიც აქვთ. ხშირად მათ უფრო დიდი კლასები და ნაკლები რესურსები ჰყავთ. არასახელმწიფო სკოლებს შეუძლიათ უზრუნველყონ უფრო მაღალი ხარისხის განათლება მეტი მასწავლებლით და უკეთესი პირობებით.
საჯარო დაწყებით სკოლებში განაცხადის შეტანა
ყველა ბავშვი, რომელიც წლის ბოლომდე (31 დეკემბერი) ექვსი წლის გახდება, დაწყებით სკოლაში უნდა ჩაირიცხოს.
თქვენ შეგიძლიათ თქვენი შვილის რეგისტრაცია MIM-ის ვებგვერდზე განთავსებული ონლაინ ფორმის გამოყენებით. ეს ფორმა, როგორც წესი, ხელმისაწვდომია იანვრიდან ან თებერვლიდან და საშუალებას გაძლევთ აირჩიოთ თქვენთვის სასურველი სკოლა. საერთაშორისო მშობლებს ასევე შეუძლიათ შვილის პირდაპირ სკოლაში რეგისტრაცია სასწავლო წლის განმავლობაში ნებისმიერ დროს.
ონლაინ რეგისტრაციისთვის მშობლებმა და მეურვეებმა ციფრულად უნდა წარმოადგინონ საკუთარი ვინაობის დამადასტურებული დოკუმენტი. ეს შეიძლება გაკეთდეს შემდეგი გზით:
- საჯარო ციფრული პირადობის სისტემა ( Sistema Pubblico di Identità Digitale – SPID)
- ელექტრონული პირადობის მოწმობა ( Carta di Identità Elettronica – CIE)
- ელექტრონული IDAS
განაცხადის შესატანად, თქვენ უნდა წარმოადგინოთ შემდეგი დოკუმენტები :
- მოსწავლის პირადი ინფორმაცია (documentazione anagrafica ), მაგ., სახელი, დაბადების თარიღი, მისამართი და შესაძლო (სასწავლო) შეზღუდვები ან ჯანმრთელობის პრობლემები, რომლებმაც შეიძლება გავლენა მოახდინონ სწავლაზე, რაც შეიძლება საჭიროებდეს დამატებით მხარდაჭერას სკოლაში.
- ჯანდაცვის ჩანაწერები ( documenti sanitari ), მაგ., ვაქცინაციის ჩანაწერები
- სკოლის ჩანაწერები ( documenti scolastici )
- კერძო დაწყებითი სკოლები იტალიაში
მიუხედავად იმისა, რომ დაწყებითი სკოლების უმეტესობა საჯაროა, ზოგიერთი მშობელი შვილებს კერძო სკოლებში რიცხავს. 2019 წელს 1400-ზე მეტ კერძო სკოლაში თითქმის 170 000 მოსწავლე სწავლობდა. საშუალოდ, კლასების ზომა 15-დან 20-მდე მოსწავლე იყო.
კერძო სკოლებს აქვთ სწავლის საფასური ( tasse di iscrizione ) და ნებაყოფლობითი შენატანები (contributi volontari ). ხარჯები განსხვავდება სკოლების მიხედვით – იმის გათვალისწინებით, თუ რას სთავაზობენ ისინი. სრული თანხის სანახავად შეგიძლიათ ეწვიოთ სკოლის ვებგვერდს. როდესაც იტალიაში საშემოსავლო გადასახადს აგზავნით, გახსოვდეთ, რომ საგანმანათლებლო ხარჯები გადასახადიდან გამოქვითვადია 800 ევრომდე ოდენობით თითოეულ ბავშვზე.
კერძო სკოლები ხშირად ასწავლიან რელიგიის ან კონკრეტული სწავლების მეთოდის მიხედვით. ალტერნატიული სწავლების მეთოდების მქონე სკოლები გადაუხვევენ ტრადიციულ სასწავლო გეგმებსა და საკლასო გარემოს. მაგალითად, ისინი ყურადღებას ამახვილებენ ფაქიზ სწავლებაზე ან ბავშვის ავტონომიაზე. იტალიაში ყველაზე გავრცელებული საგანმანათლებლო ფილოსოფიებია მონტესორის, შტაინერ ვალდორფის და ზურგჩანთის გარეშე ( Senza Zaino ).
კერძო სკოლების სასწავლო გეგმა
ჩარტერული სკოლები – ანუ თანაბარი სკოლები – ასრულებენ საჯარო სამსახურს და მიჰყვებიან სასწავლო გეგმის ეროვნულ სახელმძღვანელო პრინციპებს. ისინი ყველა ასპექტით საჯარო სკოლების მსგავსია, აქედან მოდის სახელწოდებაც. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი არ ფინანსდებიან მთავრობის მიერ და მშობლებისგან სწავლის საფასურის გადახდით ფუნქციონირებენ, მათ შეუძლიათ გასცენ იურიდიულად აღიარებული კვალიფიკაციის დამადასტურებელი დოკუმენტები.
კერძო და საერთაშორისო სკოლებს სრული ავტონომია აქვთ სასწავლო გეგმასთან, გრაფიკთან, აქტივობებთან და მასწავლებლებთან დაკავშირებით.
რელიგიური განათლება
რადგან კათოლიციზმი იტალიაში მთავარი რელიგიაა, რელიგიური სკოლები, როგორც წესი, კათოლიკურია. მიუხედავად ამისა, არსებობს რამდენიმე მუსლიმური და ბუდისტური დაწყებითი სკოლა. 2019 წელს იტალიაში 1000-ზე ოდნავ მეტი კათოლიკური დაწყებითი სკოლა იყო.
- რელიგიური წარმომავლობის მიუხედავად, ეს სკოლები ბავშვებისგან რელიგიურ რიტუალებს არ ითხოვენ. ყველა ბავშვს აქვს დასწრების უფლება. თითოეული სკოლა განსაზღვრავს რელიგიის გაკვეთილების სიხშირეს და რელიგიაზე ფოკუსირებას.
მონტესორის სკოლები
იტალიაში 200-ზე ოდნავ მეტი მონტესორის სკოლაა. ეს სკოლები პრაქტიკულ სწავლებასა და დამოუკიდებელ აქტივობებს ასწავლიან. საგნები მოიცავს კოსმოსურ განათლებას, საგნებისა და სურათების ენას, ალგებრას და ფარდობით რიცხვებს.
შტაინერ ვალდორფის მიდგომა
კიდევ ერთი სწავლების მეთოდია შტაინერ ვალდორფის სკოლა. ქვეყანაში დაახლოებით 60 სკოლაა, რომლებიც ამ პრინციპს მისდევენ. მათ ბავშვის ბუნებრივი ზრდა და განვითარება გარე ჩარევის გარეშე სწამთ. რადგან ადამიანი სხეულის, სულისა და სულისგან შედგება, ბავშვებმა უნდა ისწავლონ თავიანთი კოგნიტური, ემოციური და ფიზიკური არსების განვითარება.
Senza Zaino (ზურგჩანთის გარეშე) სკოლები
ტოსკანაში დაარსებული Senza Zaino-ს სკოლები სტუმართმოყვარეობას, პასუხისმგებლობას და საზოგადოების ძლიერ გრძნობას ნერგავენ. ისინი მონტესორის სწავლებით არიან შთაგონებული. მიუხედავად იმისა, რომ ეს სკოლები ეროვნული სასწავლო გეგმის სახელმძღვანელო პრინციპებს მისდევენ, ისინი ნაკლებად ამახვილებენ ყურადღებას სახელმძღვანელოებზე ან საშინაო დავალებაზე (სკოლაში ზურგჩანთების ტარება არაა სავალდებულო).
- საერთაშორისო სკოლები იტალიაში
იტალიაში საერთაშორისო სკოლების ფართო სპექტრია, მათ შორის ამერიკული, ბრიტანული, იაპონური, შვედური, ფრანგული, ესპანური, გერმანული და შვეიცარიული.
ისინი ყველა მიჰყვებიან თავიანთი ქვეყნის სასწავლო გეგმას და ასწავლიან საგნებს მათ მშობლიურ ენაზე (მაგ., ინგლისური, ფრანგული, ესპანური, გერმანული). როგორც წესი, მათ ასევე აქვთ იტალიური ენის გაკვეთილები და ასევე სთავაზობენ მესამე ენას. კლასგარეშე ვარიანტები განსხვავდება სკოლების მიხედვით, მაგრამ შეიძლება მოიცავდეს მუსიკას, სპორტს და ხელოვნებას.
- იტალიაში რადენიმე საერთაშორისო სკოლის ჩამონათვალი:
- ფლორენციის ამერიკული საერთაშორისო სკოლა ფლორენციაში ( ფლორენცია )
- მილანის ამერიკული სკოლა მილანში
- ფლორენციის ორენოვანი სკოლა ფლორენციაში
- გერმანული სკოლა რომში ( Scuola Germanica Roma ) რომში ( Roma )
- საერთაშორისო სკოლა გენუაში, გენუა ( გენუა )
- ლიცეა სტენდალ დი მილანო მილანში ( მილანი )
- რომის წმინდა გიორგის ბრიტანული საერთაშორისო სკოლა რომში
- Scuola Europea di Varese ( Scuola Europea ) ვარეზეში
- მსოფლიო საერთაშორისო სკოლა ტორინოში
ბავშვის საერთაშორისო დაწყებით სკოლაში ჩარიცხვას თავისი უპირატესობები აქვს. ერთი მხრივ, სკოლასთან კომუნიკაცია უფრო ადვილი იქნება, თუ ის თქვენს მშობლიურ ენაზე ჩატარდება. გარდა ამისა, ბავშვები ახალ კულტურასთან შეხებას არ დაკარგავენ. სკოლის ინფრასტრუქტურა ხშირად უკეთესია და განათლების დონე უფრო მაღალია, ვიდრე სახელმწიფო სკოლებში.
- მეორე მხრივ, საერთაშორისო სკოლები, როგორც წესი, ძალიან ძვირია და, როგორც წესი, მხოლოდ ქვეყნის დიდ ქალაქებშია ხელმისაწვდომი. სწავლის საფასური წელიწადში 7,500-დან 25,000 ევრომდე მერყეობს. კიდევ ერთი ნაკლი ის არის, რომ ბავშვები და მათი ოჯახები შესაძლოა სრულად ვერ ინტეგრირდნენ ადგილობრივ საზოგადოებაში.
- საავადმყოფოს სკოლები და საშინაო სწავლება
თუ თქვენი შვილი საავადმყოფოშია ან ავადმყოფობის გამო სკოლაში ვერ დადის, მას მაინც შეუძლია გაკვეთილებზე სიარული და სკოლის გარემოსთან კავშირის შენარჩუნება საავადმყოფოს სკოლებისა (Scuola in Ospedale ) და შინ სწავლების ( scolarizzazione domestica ) მეშვეობით.
იტალიაში 200-ზე ოდნავ მეტი საავადმყოფოს სკოლაა. 2020 წელს, ამ დაწესებულებებში დაახლოებით 41 000 მოსწავლე სწავლობდა, რომელთა 70% დაწყებით სკოლაში სწავლობდა.
