შვედური სასწავლო გეგმა
შვედეთის ძირითადი სასწავლო გეგმა მოიცავს შვედურ, ინგლისურ და მათემატიკურ ენებს, რომლებსაც ემატება საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები, საზოგადოებრივი მეცნიერებები, ხელოვნება, ტექნოლოგია, ფიზიკური აღზრდა და პრაქტიკული საგნები.
ცურვა სკოლაში
შვედური კანონის თანახმად, ბავშვებს მეექვსე კლასის დამთავრებისთვის (12 ან 13 წლის ასაკში) 200 მეტრის ცურვა უნდა შეეძლოთ – აქედან 50 მეტრი ზურგზე უნდა ცურონ. ამიტომ ცურვა სასწავლო გეგმის ნაწილია.
შვედეთის სასკოლო სისტემაში ბავშვები სკოლაში დადიან ექვსი წლის ასაკიდან სულ მცირე ათი წლის განმავლობაში, როგორც ამას შვედეთის განათლების შესახებ კანონი ითვალისწინებს (ბმული შვედურ ენაზე). შვედეთის მიერ განათლებაზე დიდი ხნის ფოკუსირება ქვეყნის ინოვაციური შესაძლებლობების ერთ-ერთ ახსნად მოიხსენიება.
საბავშვო ბაღი
შვედეთის ადგილობრივი ხელისუფლება ერთიდან ხუთ წლამდე ასაკის ბავშვებისთვის უზრუნველყოფს საბავშვო ბაღს (förskola) სუბსიდირებული გადასახადით. სუბსიდიის ოდენობა დამოკიდებულია ბავშვის ასაკზე და იმაზე, მუშაობენ თუ არა მშობლები, სწავლობენ, უმუშევრები არიან თუ სხვა ბავშვების გამო მშობლის შვებულებაში იმყოფებიან.
შვედური საბავშვო ბაღი ხაზს უსვამს თამაშის მნიშვნელობას ბავშვის განვითარებაში და მისი სასწავლო გეგმა მიზნად ისახავს ბავშვების ინდივიდუალური საჭიროებებისა და ინტერესების დაკმაყოფილებას. გენდერული თანასწორობა ასევე ცენტრალურია, რომლის მიზანია ბავშვებს ცხოვრებაში თანაბარი შესაძლებლობების მიცემა სქესის მიუხედავად.
სავალდებულო სკოლა
შვედური სავალდებულო სკოლა შედგება ოთხი ეტაპისგან: förskoleklass („სკოლამდელი წელი“ ან წელი 0), lågstadiet (1–3 წლები), mellanstadiet (4–6 წლები) და högstadiet (7–9 წლები).
შვედური სკოლების მიზანია, ბავშვებს მისცენ ცოდნის, უნარებისა და ღირებულებების განვითარების საშუალება, ამავდროულად, კრიტიკული აზროვნების წახალისებით. სასწავლო გეგმა ასევე აცხადებს, რომ: „განათლებამ უნდა გაავრცელოს და დანერგოს ადამიანის უფლებებისა და იმ ფუნდამენტური დემოკრატიული ღირებულებების პატივისცემა, რომლებზეც შვედური საზოგადოებაა დაფუძნებული“. ინკლუზიურობა და თანასწორობა უმნიშვნელოვანესია.
სავალდებულო განათლება ასევე მოიცავს სამესკოლორს – sameskolor (სამის სკოლები) მკვიდრი სამი ხალხის ბავშვებისთვის.
აქტივობები სკოლამდე და სკოლის შემდეგ
სკოლის დაწყებამდე და მის შემდეგ შვედეთი 6-დან 13 წლამდე ასაკის ბავშვებს სთავაზობს „სასკოლო ასაკის საგანმანათლებლო მომსახურებას“ სუბსიდირებული საფასურით. ეს ძირითადად თავისუფალი დროა სკოლის პასუხისმგებლობის ქვეშ.
აქტივობები ხშირად ჯგუფურია და მიზნად ისახავს ბავშვებისთვის თავისუფალი დროის გატარების შინაარსიანი გზის შეთავაზებას. ბავშვებს შეიძლება მიეცეთ შესაძლებლობა, შეისწავლონ საკუთარი ინტერესები და გამოწვევები გამოუცხადონ საკუთარ თავს, ხოლო აქტივობები ხშირად მოიცავს თამაშს, მოძრაობას და შემოქმედებითობას.
ზედა საშუალო სკოლა
გიმნაზია Gymnasium (ზემო საშუალო სკოლა, მეექვსე ფორმა ან საშუალო სკოლა, 10–12 კლასები) არჩევითია. არჩევანის გაკეთება შესაძლებელია თვრამეტი რეგულარული ეროვნული სამწლიანი პროგრამიდან, რომელთაგან ექვსი მოსამზადებელია უმაღლესი განათლებისთვის, როგორიცაა უნივერსიტეტი, ხოლო თორმეტი – პროფესიული განათლებისთვის.
მიუხედავად იმისა, რომ პროგრამების მიხედვით მიღების მოთხოვნები განსხვავებულია, ყველა მათგანი მოითხოვს, რომ მოსწავლეებმა სავალდებულო სკოლის ბოლო წლიდანვე მიიღონ დამაკმაყოფილებელი ნიშნები შვედურ/შვედურ, როგორც მეორე ენაში, ინგლისურსა და მათემატიკაში.
2024 წელს (უახლესი სტატისტიკის მონაცემებით), შვედი მეცხრე კლასის მოსწავლეების 84.1 პროცენტმა შეძლო უმაღლესი განათლების მოსამზადებელი ან პროფესიული პროგრამისთვის სწავლის გაგრძელება.
იმავე წელს, საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, მოსწავლეთა 72.4 პროცენტმა უნივერსიტეტში სწავლის საბაზისო დონე მოიპოვა.
შესავალი პროგრამები
მათთვის, ვისი ნიშნებიც არ აკმაყოფილებს საშუალო სკოლის ზედა საფეხურის კრიტერიუმებს, არსებობს ოთხი ე.წ. შესავალი პროგრამა. ეს პროგრამები ინდივიდუალურად არის მორგებული და მიზნად ისახავს მოსწავლეებს დაეხმაროს ეროვნულ პროგრამაზე გადასვლაში ან სამსახურის პოვნაში.
დამოუკიდებელი სკოლები
შვედეთის სასკოლო სისტემა მოიცავს სახელმწიფო დაფინანსებით დამოუკიდებელი სკოლების დიდ რაოდენობას, შვედურად ფრისკოლას friskola . 1990-იან წლებში კანონმდებლობის ცვლილების შემდეგ, მშობლებსა და მათ შვილებს შეუძლიათ აირჩიონ უფასო სკოლები, რომლებსაც ან მათი ადგილობრივი ხელისუფლება მართავს, ან კერძო პირები.
ამ სახელმწიფო დაფინანსების, მაგრამ კერძო პირის მიერ მართულ სკოლებს ფრისკოლა ეწოდება, რათა განასხვავონ ისინი სწავლის საფასურის მქონე კერძო სკოლებისგან (რომლებიც შვედეთში მხოლოდ რამდენიმეა შემორჩენილი). ისინი სახელმწიფო დაფინანსებით 1992 წლიდან სარგებლობენ.
დამოუკიდებელი სკოლები, ზუსტად ისევე როგორც ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ მართული სკოლები, უნდა იყოს ნებადართული შვედეთის სკოლების ინსპექტორის მიერ და უნდა იცავდეს ეროვნულ სასწავლო გეგმებსა და სასწავლო გეგმებს.
დღეს შვედეთის სავალდებულო სკოლებიდან დაახლოებით ყოველი მეხუთე დამოუკიდებელი სკოლაა, ხოლო ზედა საშუალო სკოლებიდან დაახლოებით ყოველი მესამე.
როგორ უწყობენ ხელს შვედური სკოლები ბავშვების კეთილდღეობას?
ყველა მოსწავლეს აქვს წვდომა სკოლის ექიმთან, სკოლის ექთანთან, ფსიქოლოგთან და სკოლის კეთილდღეობის ოფიცერთან – ყველა მათგანი გადასახადებიდან ფინანსდება.
დირექტორები პასუხისმგებელნი არიან თანაბარი მოპყრობის ხელშეწყობაზე და ბავშვებისა და მოსწავლეების დისკრიმინაციისა და დამამცირებელი მოპყრობისგან დაცვაზე. კანონის დაცვას ზედამხედველობას უწევს თანასწორობის ომბუდსმენი.
1958 წლიდან შვედეთის ყველა სკოლაში ბავშვების ცემა უკანონოა. 1979 წელს შვედეთი გახდა პირველი ქვეყანა მსოფლიოში, რომელმაც აკრძალა ბავშვების ფიზიკური დასჯა, მათ შორის სახლში.
ასევე, 2020 წლიდან, გაეროს ბავშვის უფლებათა კონვენცია შვედეთის კანონმდებლობაა.
რეფორმები შვედეთის სასკოლო სისტემაში
2011 წელს შვედეთის განათლების შესახებ კანონი საფუძვლიანად გადაიხედა და მასწავლებლებისთვის უფრო მაღალი ფორმალური მოთხოვნები დააწესა, ვიდრე ადრე იყო. მოქმედი კანონი ასევე უფრო მეტ ყურადღებას ამახვილებს მოსწავლეთა და მასწავლებელთა ჯანმრთელობაზე და არჩევანის მეტ თავისუფლებას იძლევა, ვიდრე ეს ადრე იყო.
იმავე წელს შვედეთის ეროვნული სასწავლო გეგმა ამოქმედდა. სასწავლო გეგმას, რომელიც შვედეთის სასკოლო სისტემაში სავალდებულო განათლების ყველა ფორმას ეხება, ახალი ზოგადი მიზნები, სახელმძღვანელო პრინციპები და სასწავლო პროგრამები მოჰყვებოდა. მე-6 კლასისთვის მოსწავლეთა პროგრესის შესაფასებლად სავალდებულო ეროვნული საგნობრივი ტესტები დაემატა, რომლებიც უკვე მოქმედებდა მე-3 და მე-9 კლასებისთვის.
შეფასების სისტემა
შვედეთის სასკოლო სისტემაში შეფასების სისტემა ასევე განახლდა 2011 წელს და შეიქმნა შკალა, რომელიც მოიცავს ექვს ქულას A-დან F-მდე, სადაც A-დან E-მდე არის გამსვლელი შეფასებები, ხოლო F წარმოადგენს ჩაჭრილ შეფასებას. ეს სისტემა მსგავსია ევროპული კრედიტების ტრანსფერისა და დაგროვების სისტემისა (ECTS), რომელიც ევროპაში უმაღლესი განათლების სტანდარტული შეფასების სისტემაა.
2012 წლიდან შვედეთში შეფასებები მე-6 კლასიდან კეთდება.
მასწავლებლის სერტიფიცირება
2013 წლის 1 დეკემბრიდან, სკოლისა და სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების მასწავლებლებისთვის მუდმივი კონტრაქტით დასაქმებული პირებისთვის პროფესიული სერტიფიცირება სავალდებულოა. გადაწყვეტილების მიზანი იყო მასწავლებლის პროფესიის სტატუსის ამაღლება, პროფესიული განვითარების მხარდაჭერა და შესაბამისად, განათლების ხარისხის გაზრდა.
განათლების სფეროში სამთავრობო ორგანოები
განათლებისა და კვლევის სამინისტრო პასუხისმგებელია მთავრობის განათლებისა და კვლევის პოლიტიკაზე. სამინისტრო მუშაობს ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა სკოლის აკადემიური მოსწრება, მასწავლებლების პირობები და სწავლის დაფინანსება.
შვედეთის სკოლების ინსპექცია ( Skolinspektionen ) რეგულარული შემოწმებების გზით ზედამხედველობას უწევს და ამოწმებს სკოლების ხარისხს მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ინსპექცია აკონტროლებს განათლების შესახებ კანონის დაცვას.
განათლების ეროვნული სააგენტო ( Skolverket ) განათლების შესახებ ინფორმაციას აწვდის, ხელს უწყობს გაგებას და ადმინისტრირებას უწევს სახელმწიფო დაფინანსებასა და გრანტებს.
სპეციალური საჭიროებების მქონე პირთა განათლებისა და სკოლების ეროვნული სააგენტო ( Specialpedagogiska skolmyndigheten ) შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებს, ახალგაზრდებსა და ზრდასრულებს განვითარებისა და განათლების იგივე შესაძლებლობებს სთავაზობს, რაც საზოგადოების ყველა წევრს აქვს.
შვედეთის უმაღლესი პროფესიული განათლების ეროვნული სააგენტო ( Myndigheten för yrkeshögskolan ) აანალიზებს შრომის ბაზრის მოთხოვნებს სამუშაო ძალის განათლებაზე, წყვეტს, თუ რომელი პროგრამები უნდა იყოს ჩართული უმაღლეს პროფესიულ განათლებაში და უნაწილებს სახელმწიფო დაფინანსებას განათლების მიმწოდებლებს. სააგენტო ასევე აფასებს და ამოწმებს ამ განათლების ხარისხსა და შედეგებს.
სამის სკოლის საბჭო ( Sameskolstyrelsen, ბმული შვედურად) არის სამის საჯარო სკოლებისა და მათთან დაკავშირებული საქმიანობის ადმინისტრაციული ორგანო, რომელიც რეგულირდება სამის სკოლის დადგენილებით.
რაც შეეხება შვედეთის უმაღლეს განათლებას
შვედური გიმნაზიის კურსდამთავრებულთა დაახლოებით ორი მესამედი დამთავრებიდან რამდენიმე წლის განმავლობაში აგრძელებს სწავლას უნივერსიტეტში ან სხვა სახის საშუალო განათლების შემდგომი განათლების მისაღებად.
შვედეთის უმაღლესი განათლება დაახლოებით 50 უნივერსიტეტსა და კოლეჯს მოიცავს , რომელთა უმეტესობა ინგლისურ ენაზე გვთავაზობს კურსებსა და პროგრამებს. უნივერსიტეტების უმეტესობა სახელმწიფოს საკუთრებაა, თუმცა ზოგიერთი მათგანი დამოუკიდებელი უმაღლესი სასწავლებელია, როგორიცაა გოტენბურგის ჩალმერსის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი, იონკეპინგის უნივერსიტეტი და სტოკჰოლმის ეკონომიკის სკოლა. უძველეს უნივერსიტეტებს შორისაა ლუნდი და უფსალა.
თავისუფლება პასუხისმგებლობასთან ერთად
შვედური უმაღლესი განათლების სისტემას სწავლების მოდელი გამოარჩევს. დევიზზე „თავისუფლება პასუხისმგებლობით“ დაყრდნობით, სასწავლო პროცესის დიდი ნაწილი საკლასო ოთახის გარეთ მიმდინარეობს, სადაც სტუდენტები ძირითადად დამოუკიდებლად ან ჯგუფურად აგრძელებენ სწავლას.
ჯგუფური მუშაობა ხშირად გადამწყვეტია. ის მოსწავლეებს სხვებისგან სწავლისა და გუნდურად რთული საკითხების გადაჭრისკენ უბიძგებს. მრავალფეროვან გუნდებში ერთად მუშაობა მოსწავლეებს გადაწყვეტილების მიღების, დროის მართვისა და ინტერპერსონალური უნარების განვითარების საშუალებას აძლევს.
შვედეთში მოსწავლეებისგან მოელიან, რომ ისინი სრულად აიღებენ პასუხისმგებლობას საკუთარ სწავლაზე. თავად გაერკვიონ ყველაფერში. პასუხები სახელმძღვანელოების მიღმა მოძებნონ.
შვედეთის უნივერსიტეტებსა და უნივერსიტეტის კოლეჯებში სწავლების სტილი ასევე ხელს უწყობს კრიტიკული აზროვნების განვითარებას. სტუდენტებისგან მოსალოდნელია, რომ ეჭვქვეშ დააყენონ ის, რასაც სწავლობენ. ან ეჭვქვეშ დააყენონ ის შეხედულებები, რომლებიც ხშირად თავისთავად მიღებულად ითვლება. დებატები არა მხოლოდ თანატოლებთან, არამედ ლექტორებთანაც მისაღები და მისასალმებელია.
თქვენი შვილისთვის შესაფერისი სკოლის პოვნა
გთხოვთ, გაითვალისწინოთ, რომ დაბლა მოცემული ეს სტატია გამოქვეყნდა 2011 წელს
ამჟამად ცდილობთ გაარკვიოთ, რა არის საუკეთესო ვარიანტები თქვენი შვილის განათლებისთვის სტოკჰოლმში? ან უბრალოდ არ იცით, რა კითხვები დასვათ? სწორი სკოლის არჩევა, იქნება ეს საერთაშორისო, ინგლისური თუ შვედური, ადვილი გადაწყვეტილება არ არის. სარიტ გრინბერგი შვედეთის სასკოლო სისტემას შიგნიდან იცნობს და გვიზიარებს თავის გამოცდილებასა და ხედვას, რაც დაგეხმარებათ იპოვოთ ის, რასაც ეძებთ და ზოგიერთი გადაწყვეტილების მიღებას ცოტათი გაგიადვილებთ…
საზღვარგარეთიდან ჩამოსული ოჯახები, სავარაუდოდ, სტოკჰოლმში არსებულ მრავალ საერთაშორისო სკოლას დაათვალიერებენ. მიუხედავად იმისა, რომ არჩევანი დიდია, მშობლები ხშირად იმედგაცრუებულნი არიან არჩევანით, რადგან არ იციან სკოლებს შორის არსებული განსხვავებების შესახებ.
რა თქმა უნდა, თქვენ თქვენი შვილისთვის საუკეთესო გსურთ და თქვენი წარმომავლობის მიხედვით, შესაძლოა, კონკრეტული გარემო ან პედაგოგიური ორიენტაცია გქონდეთ. ეს გზამკვლევი დაგეხმარებათ აირჩიოთ, რომელი სკოლაა თქვენი შვილისთვის შესაფერისი.
აქ მოცემულია ინფორმაცია, რომელიც უნდა წაიკითხოთ შვილის სკოლაში ჩარიცხვამდე.
პირველ რიგში, მოდით გადავხედოთ შვედეთის სასკოლო სისტემას:
შვედეთში სავალდებულო განათლება პირველიდან მეცხრე კლასის ჩათვლით გრძელდება (დაახლოებით 7-16 წლის ასაკამდე).
ერთი წლიდან ბავშვებს შეუძლიათ სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებაში (förskola) სიარული. მათ შეუძლიათ გადავიდნენ დღის მოვლის დაწესებულებიდან საბავშვო ბაღის სტილში, მათი ასაკის მიხედვით. პირველ კლასში გადასვლამდე ერთი წლით ადრე, ბავშვს აქვს შესაძლებლობა დაესწროს სკოლამდელ კლასს (Förskoleklass), რომელიც ბევრ ქვეყანაში საბავშვო ბაღის წლის მსგავსია. 1-დან მე-9 კლასის ჩათვლით ბავშვები დადიან სავალდებულო ყოვლისმომცველ სკოლაში (grundskola). მე-9 კლასის შემდეგ, მოსწავლეებს შეუძლიათ დაესწრონ 3-წლიან საშუალო სკოლის პროგრამას (Gymnasieskola). სკოლამდელი აღზრდის კლასიდან (Förskoleklass) ბავშვებს აქვთ შესაძლებლობა დაესწრონ Modersmål-ის (დედაენის) გაკვეთილებს. ეს გაკვეთილები განკუთვნილია იმ ბავშვებისთვის, რომლებიც სახლში შვედურის გარდა სხვა ენაზე საუბრობენ. ინსტრუქტორი მოდის სკოლაში და ეხმარება ბავშვს მშობლიური ენის პრაქტიკასა და განვითარებაში. ამ პროგრამას აფინანსებს მთავრობა. მშობლებს მხოლოდ სკოლის ადმინისტრაციასთან საუბარი და ფორმის შევსება სჭირდებათ.
ვინ მართავს სკოლებს?
შვედეთში სკოლების უმეტესობა მუნიციპალური მართვით ხორციელდება. ბევრი საჯარო და დამოუკიდებელი სკოლაა და მხოლოდ რამდენიმე კერძო სკოლა. შვედეთში დამოუკიდებლად მართული სკოლების რაოდენობა მკვეთრად გაიზარდა. რას ნიშნავს ეს? ეს ნიშნავს, რომ ფიზიკურ პირებს ან ორგანიზაციებს (1992 წლიდან) უფლება აქვთ, მთავრობის თანხმობით გახსნან და მართონ საკუთარი სკოლები. ეს სკოლები დაფინანსებას იმ მუნიციპალიტეტიდან იღებენ, რომელსაც მიეკუთვნებიან და სანაცვლოდ, შვედური სასწავლო გეგმისა და კანონმდებლობის დაცვა უწევთ.
საერთაშორისო სკოლების უმეტესობა დამოუკიდებლად იმართება.
როგორია მიღების პროცესი?
სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებები იქნება ეს, დაწყებითი თუ საშუალო სკოლა – სკოლებში განაცხადების მიღება ღია უნდა იყოს, თუმცა უპირატესობა ენიჭებათ სკოლასთან ახლოს მცხოვრებ ბავშვებს და მათ, ვისაც უკვე ჰყავთ და-ძმა. მიღების პროცესი, როგორც წესი, იწყება მშობლების მიერ სკოლის ვებგვერდზე განაცხადის ფორმის შევსებით და ელექტრონული ფორმით გაგზავნით. შესაძლოა, რიგები ბევრ სკოლაში იყოს, ამიტომ მნიშვნელოვანია განაცხადის ერთზე მეტ სკოლაში შეტანა.
სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებები მშობლების შემოსავლის მიხედვით (მცირე) გადასახადს ითხოვენ, ხოლო დაწყებით და საშუალო სკოლებს დამატებითი გადასახადების დაწესების უფლება არ აქვთ. მნიშვნელოვანია იცოდეთ, რომ სახელმწიფოს მიერ დაფინანსებულ ყველა სკოლას არ აქვს უფლება, მშობლეის სასკოლო ექსკურსიების, სახელმძღვანელოების და აქტივობების (გარდა სკოლის შემდგომი პროგრამებისა) საფასური დააკისროს.
რით განსხვავდება შვედური სასწავლო გეგმა სხვა სასწავლო გეგმებისგან, მაგალითად, ბრიტანულისგან?
სახელმწიფო სუბსიდიების (დაფინანსების) მიმღები სკოლების უმეტესობა ვალდებულია, სკოლებში შვედური ენის სწავლება ჩართოს. საერთაშორისო სკოლებს, რომლებსაც ინგლისური ენის სწავლება სურთ, როგორც წესი, შვედური ენის გაკვეთილების ჩატარების კომპრომისზე წასვლა უწევთ.
შვედური სასწავლო გეგმა მნიშვნელოვნად განსხვავდება სხვა ქვეყნების სასწავლო გეგმებისგან, რადგან, როგორც ამბობენ, საკმაოდ ზოგადია და მასწავლებლებს დიდი სივრცე აქვთ სასწავლო მასალების არჩევისა და გაკვეთილების სტრუქტურირების თვალსაზრისით. სანამ სასწავლო გეგმის მიზნები დაკმაყოფილებულია, მასწავლებლებსა და სკოლებს დიდი მოქნილობა აქვთ თავიანთ საქმიანობაში. შვედეთში ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რწმენაა, რომ თითოეულმა ბავშვმა საკუთარი ტემპით უნდა ისწავლოს და არ უნდა იყოს განმარტოებული სხვებისგან. თითოეული დონეც განსხვავებულია, როგორც ქვემოთ არის აღწერილი.
სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებები – სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების სასწავლო გეგმა შთაგონებულია რეჯო ემილიას მიდგომით, რომელიც დიდ ყურადღებას აქცევს ბავშვზე ორიენტირებულ სწავლებას. ბავშვს ეძლევა საშუალება, დააკვირდეს და განიცადოს გარემო, ამგვარად, დამოუკიდებლად სწავლობს. ასევე მნიშვნელოვანია „თამაშით სწავლა“, ამიტომ ბავშვები დიდ დროს ატარებენ თამაშში. მასწავლებლები არ უნდა ერეოდნენ ბავშვის სწავლაში და ისინი დამკვირვებლები არიან. სკოლამდელ დაწესებულებებში არ არსებობს შეფასების სისტემა, მაგრამ მასწავლებლები აკეთებენ ჩანაწერებს, დაკვირვებებს და საქაღალდეს (პორტფოლიოს) თითოეული ბავშვისთვის. შვედური საზოგადოების ღირებულებები, როგორიცაა დემოკრატია და თანასწორობა, სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების ყოველდღიურ საქმიანობაში ინერგება დემოკრატიული და მზრუნველი მოქალაქის ჩამოყალიბების მიზნით.
დაწყებითი სკოლა – ბოლო დრომდე მოსწავლეები სამქულიანი სისტემით ფასდებოდნენ –ჩაბარება (G), წარჩინებით ჩაბარება (VG) და განსაკუთრებულად წარჩინებული (MVG). ამჟამად შეფასების სისტემაა A, B, C, D, E, როგორც წარმატებული ჩაბარება, ხოლო F, როგორც წარუმატებელი. ბავშვები შეფასებებს მე-9 კლასამდე არ იღებენ, რაც საკმაოდ განსხვავდება სხვა ქვეყნების სასკოლო სისტემებისგან. თუმცა, შვედეთის მთავრობა ამჟამად გეგმავს მის შეცვლას ისე, რომ ბავშვები შეფასებებს მე-6 კლასიდან მიიღებენ. დაწყებითი სკოლის შეფასებები საშუალო სკოლაში ჩარიცხვისა და კონკურსისთვის გამოიყენება.
საშუალო სკოლა – ეს საფეხური სამ წელს გრძელდება. საშუალო სკოლა დაყოფილია პროგრამებად ან სპეციფიკაციებად (მაგ., საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები, სოციალური მეცნიერებები), რომლებსაც მოსწავლეები ირჩევენ. ამჟამად არსებობს 18 ეროვნული პროგრამა – 6 კოლეჯისთვის მოსამზადებელი პროგრამა და 12 პროფესიული პროგრამა.
ყველა პროგრამა უნივერსიტეტში სწავლის საბაზისო კვალიფიკაციას იძლევა.
ბავშვის რეგისტრაციამდე :
ძალიან მნიშვნელოვანია სკოლაში მისვლა, ვინმეს სთხოვოთ, რომ გარემო დაათვალიეროთ და უპასუხოს თქვენს ნებისმიერ შეკითხვას. უმჯობესია, ბავშვი თან წაიყვანოთ – ამ გზით ნახავთ, როგორ მოერგება ის სკოლას ვიზიტის დროს.
- ყველა მუნიციპალური, საჯარო და დამოუკიდებელი სკოლა სტოკჰოლმის შტადში (ქალაქი) მდებარეობს.
ვებსაიტი: http://www.stockholm.se.
*ინფორმაციისა და სტატისტიკის მისაღებად, შეგიძლიათ საძიებო ველში აკრიფოთ სკოლის დასახელება.
* მინიშნება: თუ შვედურად კითხვა არ შეგიძლიათ, გამოიყენეთ ეკრანის ზედა ნაწილში მოცემული თარგმნის ფუნქცია.
- სკოლის ხარისხისა და შემოწმების შედეგები შეგიძლიათ იხილოთ შემდეგ ბმულზე:
www.siris.skolverket.se
www.stockholm.se (ინფორმაცია მხოლოდ შვედურ ენაზე).
რაზეც უნდა იფიქროთ:
- დაფიქრდით თქვენი შვილის ძლიერ და სუსტ მხარეებზე. დაინტერესებულია თუ არა ის კონკრეტული აქტივობებით, როგორიცაა სპორტი ან დრამა? ზოგიერთი სკოლა ერთ საგანზე უფრო მეტად ამახვილებს ყურადღებას, ვიდრე სხვები.
- მნიშვნელოვანია თუ არა თქვენი შვილისთვის საერთაშორისო სკოლაში სიარული? რომელი ენა უნდა იყოს დომინანტი თქვენი შვილის სწავლაში?
კითხვები, რომლებიც უნდა დაუსვათ (საკუთარ თავს და ხელმძღვანელს) სკოლაში ვიზიტის დროს:
- რა არის სკოლის ფილოსოფია და მათი მიზნები?
- როგორია მასწავლებლისა და ბავშვის თანაფარდობა?
- როგორია გრაფიკი/რუტინა?
- რა არის სკოლის საათები?
- რა საკვებს სთავაზობს სკოლა საუზმეზე/ხემსად/სადილზე?
- აქვს თუ არა სათამაშო მოედანს საკმარისი ადგილი სირბილისთვის? არის თუ არა საკმარისი სათამაშოები/აქტივობები?
- რა არის სწავლების ენა?
- რამდენი საერთაშორისო მოსწავლეა იქ?
- არის თუ არა სკოლის ექსკურსიები?
- არის თუ არა საკმარისი რაოდენობის წიგნები, სათამაშოები, სასკოლო მასალები და რესურსები სწავლისთვის?
- კვალიფიციურები არიან თუ არა მასწავლებლები ან აქვთ თუ არა მათ სწავლების გამოცდილება?
- როგორ უმკლავდება სკოლა არასათანადო ქცევას და ბულინგს?
- რა სიხშირით ტარდება მშობლებისა და მასწავლებლის შეხვედრები?
- როგორ დაგიკავშირდებათ სკოლა ინფორმაციების მოსაწოდებლად და ღონისძიებებთან დაკავშირებით?
- რა სასწავლო ინსტრუმენტები გამოიყენება საკლასო ოთახში? (მაგ., დაფა, კომპიუტერი, პროექტორი, თამაშები)
- რომელი საგნები ისწავლება? რა სიხშირით?
- არსებობს თუ არა ანგარიშგების ბარათები?
- რამდენად ხშირად ტარდება ტესტები/გამოცდები?
- რა არის შეფასების სისტემა?
საერთაშორისო სკოლები
სტოკჰოლმში ბევრი სკოლაა, რომლებიც თავს „საერთაშორისოდ“ აცხადებენ. ყველა საერთაშორისო სკოლა მრავალფეროვნებაზეა ორიენტირებული და საზღვარგარეთიდან დროებით ან განუსაზღვრელი ვადით ჩამოსულ ოჯახებზეა ორიენტირებული. საერთაშორისო სკოლები ინგლისური ენის სწავლებას სთავაზობენ (ძირითადად ან შვედურთან ერთად). საერთაშორისო სკოლები შვედური სკოლებისგან იმით განსხვავდებიან, რომ მათ განსხვავებული მოთხოვნების მქონე მშობლები ჰყავთ და შესაბამისად, შვედურ სასწავლო გეგმას დამატებით პროგრამებს სთავაზობენ, ზოგჯერ საგნებს საათების დამატებით. საერთაშორისო სკოლების უმეტესობა აცხადებს, რომ ისინი აფასებენ მრავალფეროვნებას, პატივისცემას და ხარისხს განათლებაში.
ზოგჯერ კონკურენტუნარიანი ქვეყნებიდან ჩამოსული მშობლები ზეწოლას ახდენენ სახელმწიფო დაფინანსებაზე დამოკიდებულ სკოლებზე (საჯარო და დამოუკიდებელი სკოლები), რომ უფრო მკაცრები და აკადემიური მოსწრებაზე ორიენტირებული იყვნენ, თუმცა ამ სკოლებს შვედეთის კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესები აქვთ და შესაბამისად, მათ არ შეუძლიათ სტანდარტების იმდენად მაღლა აწევა, რამდენადაც ეს მშობლებს სურთ.
კერძო საერთაშორისო სკოლები კი დიდ ყურადღებას აქცევენ სტანდარტებს, ხარისხსა და აკადემიურ მოსწრებას, რაც უფრო მეტად აკმაყოფილებენ იმ მშობლების მოთხოვნებს, რომლებიც მაღალი სტანდარტებისა და კონკურენციის მომხრეები არიან. ეს სკოლები გასცემენ საერთაშორისო დიპლომს, რომლის გამოყენებაც სტუდენტებს შეუძლიათ მსოფლიოს ნებისმიერ საერთაშორისო სკოლაში (კერძო თუ საჯარო) გადასასვლელად და სტუდენტებს უპირატესობა აქვთ პირველი კლასის უნივერსიტეტებში განაცხადის შეტანისას. როგორც ამბობენ, „თუ გსურთ ხარისხიანი განათლება, ამისთვის უნდა გადაიხადოთ“. ეს არ ნიშნავს, რომ არ არსებობს კარგი ხარისხის საჯარო ან დამოუკიდებელი სკოლები. თქვენ უბრალოდ უნდა ჩაატაროთ გარკვეული კვლევა საუკეთესოების მოსაძებნად!
აქ მოცემულია სტოკჰოლმში არსებული ნამდვილად საერთაშორისო და ინგლისურენოვანი სკოლების სია, რომელიც დაგეხმარებათ თქვენი შვილისთვის საუკეთესო სკოლის პოვნაში. ქვემოთ მოცემული სიის დათვალიერების გზით შეამოწმეთ, რომელი სკოლები გაინტერესებთ და ტურზე წასვლამდე მიმოხილვისთვის გადახედეთ მათ ვებგვერდებს.
კერძო საერთაშორისო სკოლები
მათთვის, ვინც მზადაა გადაიხადოს დამატებითი საფასური ხარისხიანი საერთაშორისო (მთლიანად ინგლისურენოვანი) განათლების მისაღებად.
შენიშვნა: 1-12 კლასების მოსწავლეებს, რომლებსაც აქვთ პირადი ნომერი (personnummer), შეიძლება ჰქონდეთ უფლება მიიღონ მუნიციპალური სუბსიდიები განათლების მისაღებად.
სტოკჰოლმის ბრიტანული საერთაშორისო დაწყებითი სკოლა
www.britishinternationalprimaryschool.se
დონეები: სკოლამდელი აღზრდა – მე-7 კლასი
სასწავლო გეგმა: ბრიტანული სასწავლო გეგმა
………………………………………………
ტანტოს საერთაშორისო სკოლა
დონეები: საბავშვო ბაღი – მე-7 კლასი
სასწავლო გეგმა: ინგლისური ენის ეროვნული სასწავლო გეგმა
…………………………………………………
სტოკჰოლმის საერთაშორისო სკოლა
დონეები: საბავშვო ბაღი – მე-12 კლასი
სასწავლო გეგმა: IPC, MYP და IB დიპლომი
………………………………………………
დამოუკიდებელი საერთაშორისო სკოლები
იმ მშობლებისთვის, რომელთაც სურთ შვილისთვის საერთაშორისო განათლება (ზოგიერთ სკოლას შეიძლება ჰქონდეს შვედური და ინგლისური ენები) მუნიციპალიტეტისგან სრული სუბსიდიის მიღების პარალელურად. ყველა ეს სკოლა ვალდებულია დაიცვას შვედეთის ეროვნული სასწავლო გეგმა.
ვიტრა
დონეები: სკოლამდელი აღზრდა – მე-9 კლასი
………………………………………………
ევროპასკოლანი
დონეები: სკოლამდელი აღზრდა – მე-9 კლასი
სასწავლო გეგმა: IBO/შვედეთის ეროვნული სასწავლო გეგმა
………………………………………………
Engelska Skolan Norr
დონეები: სკოლამდელი აღზრდა – მე-9 კლასი
………………………………………………
Futuraskolan
www.futuraskolaninternational.se
დონეები: სკოლამდელი აღზრდა – მე-9 კლასი
სასწავლო გეგმა: შვედეთის ეროვნული სასწავლო გეგმა/IPC 1-5 კლასებისთვის
………………………………………………
Kunskapsgymnasiet
დონე: საშუალო სკოლა
………………………………………………
Internationella Engelska Skolan
დონე: 4-9 კლასები
………………………………………………
კუნგშოლმენსის გიმნაზია Kungsholmens Gymnasium
(საერთაშორისო სექცია)
www.kungsholmensgymnasium.stockholm.se
დონე: საშუალო სკოლა
………………………………………………
სტოკჰოლმის ენის სკოლა (Stockholms Språkskola)
დონე: 1-9 კლასები
………………………………………………
საერთაშორისო სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებები
ეს სკოლები სკოლამდელი ასაკის ბავშვებზეა ორიენტირებული და საერთაშორისო (ძირითადად ინგლისურ) გარემოს გვთავაზობს. ამ სკოლამდელ დაწესებულებებში მოსიარულე ბავშვების უმეტესობა მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდანაა, რაც მათ ჭეშმარიტად უნიკალურ საერთაშორისო გამოცდილებას უქმნის. ისინი ასევე მისდევენ შვედურ სკოლამდელ სასწავლო გეგმას, რომელიც რეჯო ემილიას მიდგომით არის შთაგონებული.
Mother Goose International Pre-school
………………………………………………
Crickets and Dragonflies
www.sodermalmsforskolor.se/englishpreschool/extern/crickets_and_dragonflies.htm
………………………………………………
ინგლისური მეცნიერებების სკოლა Engelska Förskolan
………………………………………………
Futuraskolan
………………………………………………
ჰამპტი დამპტის საბავშვო ბაღი – Humpty Dumpty Nursery School
………………………………………………
Imagination International-ის სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულება
www.imaginationinternational.se
………………………………………………
პლანეტის ბავშვების საბავშვო ბაღი – Planet Kids Nursery School
………………………………………………
Olympen Förskola
(ინგლისური სექცია)
………………………………………………
არაინგლისურენოვანი საერთაშორისო სკოლები
იმ მშობლებისთვის, რომელთაც სურთ შვილის ჩარიცხვა უცხო ენის შემსწავლელ სკოლაში (ინგლისურის გარდა).
ნიდერლანდური სკოლები:
Dé Nederlande School in Stockholm
………………………………………………
ფინური სკოლები:
Finska Förskolan (ფინეთის სკოლამდელი აღზრდა)
www.soderforskolor.com/till/forskolor/f/index_.html
………………………………………………
ფრანგული სკოლები:
ფრანგული ლიცეუმი (Lycée Français) Saint Louis de Stockholm
(Ecole Francaise)
მელოდიები
ლე პ’ტიტ შუ
………………………………………………
გერმანული სკოლები:
Deutsche Schule Stockholm (გერმანული სკოლა)
………………………………………………
ბერძნული სკოლები:
Greek Preschool Melissaki
………………………………………………
ესპანური სკოლები:
Spanska skolan Colegio Español
………………………………………………
გახსოვდეთ: სკოლის არჩევამდე გაითვალისწინეთ თქვენი შვილის საჭიროებები და ინტერესები, რას მოელით თქვენი შვილის სკოლისგან (გარემო და სწავლა) და აუცილებლად დაუსვით ყველა კითხვა, რომელიც შეიძლება გაგიჩნდეთ სკოლის დათვალიერების დროს. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, თქვენ უფრო ახლოს ხართ თქვენი შვილისთვის შესაფერისი სკოლის პოვნასთან!
წარმატებები!
